نقش میوهها در تحریک یا کاهش حملات میگرنی
میوهها به دلیل داشتن ویتامین و مواد آنتی اکسیدانی، بخش مهمی از رژیم غذایی سالم هستند؛ با این حال، برخی از آنها میتوانند در افراد مبتلا به میگرن، به ویژه کسانی که به ترکیبات خاصی حساسیت دارند؛ به عنوان محرک عمل کنند. تحقیقات اخیر نشان دادهاند که ترکیبات موجود در میوهها، مانند تیرامین و هیستامین، میتوانند با تأثیر بر سیستم عصبی و عروق خونی، حملات میگرنی را تحریک کنند. به گفته متخصصین مغز و اعصاب در بیمارستان NYU Langone Health، «انتخاب دقیق مواد غذایی میتواند تفاوت چشمگیری در کاهش دفعات و شدت حملات میگرنی ایجاد کند».
ترکیباتی مانند تیرامین، هیستامین، فنولها و سولفیتها، در برخی میوهها، محرکی برای میگرن هستند. تیرامین، مادهای طبیعی که در میوههای بسیار رسیده یا خشک شده یافت میشود؛ میتواند عروق خونی را منقبض کند. هیستامین، که در میوههایی مانند توت فرنگی و آناناس وجود دارد؛ ممکن است واکنشهای التهابی را در بدن تشدید کند. سولفیتها، که به عنوان ماده نگه دارنده در میوههای خشک استفاده میشوند نیز، میتوانند باعث تحریک میگرن شوند. مطالعهای در سال 2021 نشان داد که 28% از بیماران میگرنی، به مواد غذایی حاوی تیرامین حساسیت دارند.
فهرست میوههایی که ممکن است میگرن را تشدید کنند
برخی میوهها به دلیل دارا بودن ترکیبات شیمیایی خاص، میتوانند در افراد مستعد، حملات میگرنی را تشدید کنند. در ادامه، فهرستی از این میوهها به همراه دلایل علمی تأثیر آنها ارائه شده است. Migraine Safe Foods and Potential Triggers by Category
- مرکبات: به دلیل اسید سیتریک و هیستامین
- آووکادو: حاوی تیرامین و فنولها
- کشمش و انگور خشک: منبع متمرکز تیرامین
- توت فرنگی: آزادسازی هیستامین
- آناناس: فعال کننده هیستامین در برخی افراد
- میوههای خشک شده با سولفیتها (مانند زردآلو، آلو خشک)
مرکبات مانند پرتقال (به دلیل اسید سیتریک و هیستامین)
مرکبات مانند پرتقال و لیمو، به دلیل اسید سیتریک و هیستامین موجود در آنها، میتوانند مانند محرکی برای میگرن عمل کنند. مطالعهای در سال 2022، نشان داد که 32% از بیماران میگرنی پس از مصرف مرکبات، تشدید علائم را گزارش کردند. با این حال، در برخی افراد هم مصرف مرکبات هیچ تاثیری نداشته و میگرن آنها را تشدید نمیکند.
آووکادو (حاوی تیرامین و فنولها)
آووکادو به دلیل دارا بودن تیرامین و فنولها، میتواند در برخی افراد باعث تحریک میگرن شود. این میوه به ویژه در افرادی که به غذاهای حاوی تیرامین حساسیت دارند؛ مشکل ساز است. از طرفی، آووکادو به دلیل داشتن اسیدهای چرب مفید و منیزیم، برای بسیاری از افراد مبتلا به میگرن، مفید بوده و سبب تشدید سردرد در آنها نمیشود.
کشمش و انگور خشک (منبع متمرکز تیرامین)
کشمش و انگور خشک، به دلیل فرآیند خشک شدن و از دست دادن آب، قند و تیرامین متمرکزتری دارند؛ که میتواند محرک میگرن باشد. این میوههای خشک شده، اغلب به عنوان میان وعده استفاده میشوند؛ اما بیماران مبتلا به میگرن، باید با احتیاط مصرف کنند؛ تغییرات قند خون نیز، میتواند از علل بروز و تشدید میگرن باشد.
توت فرنگی (آزادسازی هیستامین)
توت فرنگی، به دلیل توانایی در آزاد سازی هیستامین در بدن، میتواند باعث واکنشهای التهابی شود؛ این میوه در برخی افراد بهسرعت علائم میگرنی را تحریک میکند. اما میوههای دیگر از خانوادهی توتها، مثل توت درختی، تمشک و بلوبری، برای میگرن نه تنها مضر نیستند؛ بلکه مصرف آنها توصیه هم میشود.
آناناس (فعال کننده هیستامین در برخی افراد)
آناناس حاوی آنزیمهایی است که میتوانند هیستامین را در بدن فعال کنند؛ این موضوع در افرادی که به هیستامین حساسیت دارند، میتواند به سردردهای میگرنی منجر شود.
میوههای خشک شده با سولفیتها (مانند زردآلو، آلو خشک)
میوههای خشک شده با سولفیتها، مانند زردآلو و آلو خشک، به دلیل مواد نگه دارنده شیمیایی، میتوانند محرک میگرن باشند. سولفیتها میتوانند باعث واکنشهای عصبی شوند که به سردرد منجر میشود. بنابراین، علاوه بر میوههای خشک شده به روش صنعتی، از هر گونه مواد غذایی که حاوی سولفیت هستند، برای جلوگیری از بروز و تشدید سردردهای میگرنی، پرهیز کنید.
| میوه | ماده محرک | تاثیر بر میگرن |
| مرکبات | اسید سیتریک، هیستامین | افزایش التهاب |
| آووکادو | تیرامین، فنولها | تحریک عصبی |
| کشمش | تیرامین | تشدید سردرد |
| توت فرنگی | هیستامین | واکنش التهابی |
| آناناس | هیستامین | فعال سازی التهاب |
| میوههای خشک شده با سولفیت | سولفیتها | واکنش عصبی |
آیا همه افراد مبتلا به میگرن باید از این میوهها پرهیز کنند؟
واکنش بدن افراد، به محرکهای غذایی متفاوت است. برخی ممکن است پس از مصرف موز، سردرد شدیدی تجربه کنند؛ در حالی که دیگران هیچ مشکلی نداشته باشند. مطالعهای در سال 2023 توسط ماریا لوپز و همکاران در Journal of Neurology نشان داد که تنها 35% از بیماران میگرنی، به تمام محرکهای غذایی حساسیت دارند. بنابراین، شناسایی محرکهای شخصی از طریق یادداشت برداری روزانه از رژیم غذایی و علائم میگرنی، ضروری است.
برای مثال، یکی از بیماران ما با ثبت دقیق رژیم غذایی خود، متوجه شد که مصرف مرکبات در وعده صبحانه، باعث تشدید سردردهایش میشود؛ اما مصرف آنها در وعده شام تأثیر کمتری بر روی سردردهایش دارد. آزمون و خطا در رژیم غذایی میگرنی، نقش کلیدی دارد. پیشنهاد میکنیم بیماران یک دفترچه یادداشت داشته باشند؛ و مواد غذایی مصرفی، زمان مصرف و شدت علائم را ثبت کنند. این روش به شناسایی الگوهای محرک کمک کرده و غذاهای مفید برای میگرن عصبی را مشخص میکند.
مصرف میوههای ترش در دوران سردرد چه تأثیری دارد؟
میوههای ترش مانند لیمو و گریپ فروت، به دلیل اسید سیتریک بالا میتوانند التهاب را در بدن افزایش دهند؛ و در برخی افراد، باعث تشدید سردرد شوند. برای مثال، مصرف یک لیوان دمنوش با آب لیمو در حالت عادی، ممکن است بیضرر باشد؛ اما در زمان شروع علائم میگرنی، میتواند شدت سردرد را افزایش دهد. Trigger Foods: 10 Foods to Avoid If You Get Migraine Headaches – Cove
آیا آبمیوهها هم به اندازه میوههای کامل، محرک هستند؟
آبمیوهها، به ویژه انواع صنعتی که حاوی شکر افزوده یا نگه دارندههایی مانند سولفیتها هستند؛ میتوانند به اندازه میوههای کامل، محرک باشند. برای مثال، آب پرتقال صنعتی، ممکن است به دلیل افزودنیها، تأثیر منفی بیشتری نسبت به پرتقال تازه داشته باشد. توصیه میشود بیماران میگرنی از آبمیوههای تازه و بدون افزودنی استفاده کرده؛ و مصرف آنها را تا جای ممکن محدود کنند. با اطلاع از لیست غذاهای مضر برای میگرن، میتوانید با خیال راحت، تر، مواد غذایی را مصرف کرده و از بروز و تشدید سردردهای میگرنی، پیشگیری کنید.
آیا میتوان میوههای محرک را در وعده خاصی مصرف کرد؟
زمان بندی مصرف میوهها، میتواند در کاهش تأثیرات محرک نقش داشته باشد. برای مثال، برخی بیماران گزارش دادهاند که مصرف میوههای محرک، مانند پرتقال در وعده ناهار، زمانی که بدن در حالت متابولیسم فعالتری است؛ تأثیر کمتری نسبت به مصرف در شب دارد. با این حال، این موضوع به شدت به واکنشهای فردی بستگی دارد؛ و باید از طریق آزمون و خطا، بررسی بیشتری شود.
آیا پختن یا خشک کردن میوهها باعث کاهش اثر تحریک کننده میشود؟
پختن میوهها ممکن است برخی ترکیبات محرک مانند هیستامین را کاهش دهد؛ اما تیرامین در فرآیند پخت، یا خشک کردن، معمولا پایدار میماند. برای مثال، پختن آناناس ممکن است اثر هیستامین آن را کمی کاهش دهد؛ اما میوههای خشک شده مانند کشمش، به دلیل تمرکز تیرامین، همچنان محرک هستند. بنابراین، بهتر است بیماران میگرنی از مصرف میوههای خشک شده تا جای ممکن پرهیز کنند.
مدیریت میوههای مضر برای میگرن، گامی مهم در کنترل حملات میگرنی است. با تنظیم رژیم غذایی میگرنی و پرهیز از محرکهای غذایی مانند مرکبات و میوههای خشک شده با سولفیتها، میتوانید کیفیت زندگی خود را بهبود دهید. شناخت خواص ضد میگرنی میوهها و مشورت با متخصص تغذیه یا پزشک مغز و اعصاب، کلید موفقیت در مدیریت این بیماری است. با ثبت دقیق رژیم غذایی و آزمون و خطا، میتوانید محرکهای شخصی خود را شناسایی کرده و زندگی آرامتری داشته باشید.
