میگرن چشمی چیست؟ | علت میگرن چشمی

میگرن چشمی چیست؟

میگرن چشمی، نوعی از میگرن است؛ که با علائم بینایی مشخص مانند دیدن جرقه نور، نقاط کور دید یا خطوط زیگزاگی در میدان بینایی شناخته می‌شود. این اختلال که گاهی به نام میگرن شبکیه‌ای، یا اورای چشمی نیز شناخته می‌شود؛ معمولا بین 10 تا 60 دقیقه طول می‌کشد؛ و ممکن است با سردرد همراه باشد یا نباشد. طبق گزارش بنیاد میگرن آمریکا، حدود 25 تا 30% از مبتلایان به میگرن، اورا را تجربه می‌کنند؛ اما تنها کمتر از 20% در هر حمله، با این علائم مواجه می‌شوند.

برخلاف تصور رایج، میگرن چشمی از خود چشم منشأ نمی‌گیرد؛ بلکه نتیجه فعالیت غیر طبیعی در قشر مغز، یا کاهش جریان خون در مناطق بینایی است. این بیماری با میگرن معمولی تفاوت دارد؛ زیرا تمرکز اصلی آن روی علائم بینایی است تا سردرد. برای مثال، میگرن معمولی اغلب با سردرد ضربان ‌دار و یک‌ طرفه همراه است؛ در حالی که میگرن چشمی، ممکن است بدون درد باشد و تنها علائم بصری ایجاد کند. در واقع، بیماران اغلب از دیدن جرقه‌های نورانی لرزان یا کاهش دید موقت شکایت دارند؛ و این علائم را با مشکلات چشمی اشتباه می‌گیرند؛ در حالی که منشأ آن مغزی است. ^{What Is An Ocular Migraine? | Georgia Eye Associates}

علت میگرن چشمی چیست؟

دلایل میگرن چشمی پیچیده و چند وجهی هستند؛ یکی از عوامل اصلی، اسپاسم (انقباض) عروق خونی مغز، یا کاهش موقت جریان خون در نواحی مسئول پردازش بینایی است. تحقیقات اخیر، مانند مطالعه‌ای در سال 2021 توسط دکتر میلر از دانشگاه هاروارد، نشان داده که فعالیت الکتریکی غیر طبیعی در قشر مغز، می‌تواند علائم این نوع میگرن را ایجاد کند. همچنین، ارتباط ژنتیکی قوی در میگرن چشمی وجود دارد؛ و حدود 90% افراد مبتلا به میگرن سابقه خانوادگی دارند.

عوامل محرک مانند نور فلورسنت یا نور زیاد، استرس، کم‌ خوابی، بوی تند و استفاده بیش از حد از موبایل و نمایشگر نیز، نقش مهمی در بروز میگرن چشمی دارند. در زنان، تغییرات هورمونی، به‌ ویژه کاهش استروژن در دوران قاعدگی، می‌تواند حملات میگرن چشمی را تشدید کند. به‌عنوان مثال، بسیاری از بیماران خانم گزارش می‌دهند که حملات میگرن چشمی آنها، قبل از قاعدگی شدیدتر می‌شود. در این موارد، تنظیم هورمون‌ها و اجتناب از محرک‌ها، می‌تواند در کاهش شدت و دفعات حمله میگرنی، کمک ‌کننده باشد. ^{Ocular Migraine: What It Is, Causes, Symptoms & Treatment}

آیا میگرن چشمی خطرناک است؟

میگرن چشمی معمولا خطرناک نیست؛ اما علائم آن مانند کاهش دید موقت یا نقاط کور دید، نگران‌ کننده است. برخلاف بیماری‌های جدی مانند سکته چشمی یا جدا شدگی شبکیه، میگرن چشمی معمولا موقتی است؛ و بینایی به حالت عادی بازمی‌گردد. با این حال، تحقیقات سال 2023 در بیمارستان ماساچوست جنرال نشان داده که افراد مبتلا به میگرن چشمی، ممکن است در موارد نادر، ریسک بالاتری برای کاهش دائمی بینایی در یک چشم داشته باشند.

اگر علائم میگرن چشمی بیش از یک ساعت طول بکشد؛ یا با علائم غیر عادی، مانند ضعف اندام‌ها همراه باشد؛ فورا به پزشک مراجعه کنید. تفاوت میگرن چشمی با بیماری‌هایی مانند سکته چشمی در این است که علائم آن معمولا دو طرفه و موقتی هستند؛ در حالی که سکته چشمی اغلب یک ‌طرفه و دائمی است. برای مثال، برخی بیمارانی که با کاهش دید ناگهانی در یک چشم مراجعه می‌کنند؛ پس از معاینه متوجه می‌شویم که مشکل، میگرن چشمی نیست؛ بلکه انسداد عروق شبکیه رخ داده و نیاز به درمان فوری وجود دارد.

تفاوت میگرن چشمی با سردردهای چشمی چیست؟

یکی از خطاهای رایج، اشتباه گرفتن میگرن چشمی با سردردهای چشمی است. سردرد چشمی، معمولا به دلیل فشار بر چشم‌ها، مانند استفاده طولانی از نمایشگر یا عیوب انکساری، ایجاد می‌شود؛ و با علائم بصری مانند جرقه نور، همراه نیست. در مقابل، میگرن چشمی به دلیل اختلالات مغزی رخ می‌دهد؛ و علائم آن شامل نقاط کور دید یا خطوط زیگزاگی است. انواع میگرن، علائم متفاوت و منحصر به فردی دارند؛ که به کمک آنها، می‌توان به تشخیص دقیق‌تری رسید.

برای مثال، بیماری که سردرد چشمی دارد؛ ممکن است با استراحت یا اصلاح عینک، بهبود یابد؛ اما در میگرن چشمی، علائم بینایی معمولا بدون ارتباط با فشار چشمی رخ می‌دهند. برخی از بیمارانی که به ما مراجعه می‌کنند؛ گمان می‌برند سردردشان، به دلیل کار طولانی با کامپیوتر یا موبایل است؛ اما پس از معاینه، مشخص می‌شود که به میگرن عصبی همراه با علائم بصری، مبتلا هستند.

روش‌های تشخیص میگرن چشمی

تشخیص میگرن چشمی، نیازمند معاینه دقیق است؛ و معاینه چشم، توسط چشم ‌پزشک، برای بررسی سلامت شبکیه و رد بیماری‌هایی مانند جدا شدگی شبکیه، ضروری است. همچنین، تست‌های نورولوژیکی، مانند ام‌ آر آی، گاهی برای رد مشکلات مغزی مانند میگرن چشمی در ام اس یا تومورها انجام می‌شود. در واقع، تشخیص دقیق میگرن چشمی، نیازمند همکاری بین چشم‌ پزشک و نورولوژیست (پزشک مغز و اعصاب) است؛ تا علل دیگر مانند سکته مغزی، کنار گذاشته شود. ^{Ocular Migraines: Causes, Symptoms, Diagnosis, Treatment}

علاوه بر این، یکی دیگر از روش‌های تشخیص میگرن چشمی، ثبت علائم بیمار است. برای مثال، اگر بیمار گزارش دهد که خطوط زیگزاگی یا جرقه نور را در هر دو چشم مشاهده می‌کند؛ احتمال میگرن چشمی بیشتر است. در جدول زیر، تفاوت‌های کلیدی بین میگرن چشمی و سایر بیماری‌های مشابه آورده شده است:

میگرن چشمی، اگرچه نگران‌ کننده به نظر می‌رسد؛ اما در اکثر موارد بی‌خطر بوده و با مدیریت صحیح، قابل کنترل است. شناخت دقیق علت میگرن چشمی و عوامل محرک آن، مانند نور فلورسنت یا استرس، می‌تواند به پیشگیری از حملات کمک کند. با آگاهی از علائم میگرن چشمی و مراجعه به ‌موقع به متخصص، می‌توانید کیفیت زندگی خود را بهبود دهید؛ و از عوارض احتمالی، جلوگیری کنید.