دشمن اصلی میگرن کیست؟ | تحلیل ریشهای عوامل محرک میگرن
میگرن یک بیماری عصبی پیچیده است و عوامل متعددی آن را فعال میکنند. این عوامل از رژیم غذایی ناسالم تا نوسانات هورمونی و تغییرات محیطی، متغیرند. به گفته دکتر جسیکا آیلانی، متخصص مغز و اعصاب در دانشگاه جورج تاون آمریکا، «اولین گام برای کاهش شدت و دفعات حملات میگرن، آشنایی با عوامل محرک است».Causes of migraine – HSE.ie
مواد غذایی محرک؛ از شکلات تا پنیر کهنه
برخی خوراکیها به دلیل ترکیبات شیمیایی مانند تیرامین، فنیل اتیل آمین یا نیتراتها، دشمن میگرن محسوب میشوند! برای مثال، گوشتهای فرآوری شده، مثل سوسیس و کالباس، حاوی نیتراتهایی هستند که عروق خونی را گشاد کرده و میگرن را تحریک میکنند. شکلات به دلیل فنیل اتیل آمین و پنیر کهنه به دلیل تیرامین، در برخی افراد باعث میگرن دورهای میشوند. مطالعهای در سال 2021 توسط دکتر وینسنت مارتین نشان داد که 42% بیماران میگرنی، پس از مصرف غذاهای حاوی تیرامین، حملات شدیدتری داشتند.
در اینجا لیستی از لیستی غذاهایی که بیشترین نقش را در تحریک میگرن دارند؛ قرار داده شده است.
- گوشتهای فرآوری شده (سوسیس، کالباس)
- پنیر کهنه (چدار، پارمزان)
- شکلات تلخ
- الکل (به ویژه شراب قرمز)
- نوشیدنیهای کافئین دار (در صورت مصرف نامنظم)
- غذاهای حاوی MSG (مونوسدیم گلوتامات)
- مرکبات در برخی افراد
- آجیل و دانهها در برخی افراد حساس
- غذاهای کنسروی با افزودنیهای شیمیایی
- شیرین کنندههای مصنوعی (آسپارتام)
سبک زندگی ناسالم
سبک زندگی ناسالم، از جمله حذف وعدههای غذایی یا کم خوابی، از بزرگترین دشمنان میگرن است. کم خوابی، سطح کورتیزول (هورمون استرس) را بالا برده و میگرن را تحریک میکند. برای مثال، یکی از بیماران ما که پرستار بود به دلیل شیفتهای کاری نامنظم، وعدههای غذاییاش را حذف میکرد و خواب منظمی نداشت. در فرایند درمان، با تنظیم برنامه غذایی و بهبود خوابش، دفعات میگرن دورهای خود را تا 50% کاهش داد.
استرس مزمن نیز با تحریک سیستم عصبی، حملات میگرن را تشدید میکند. مطالعهای در سال 2022 نشان داد که 65% بیماران میگرنی، استرس را محرک اصلی شروع میگرنهای خود گزارش کردند.
تغییرات هورمونی؛ مخصوص زنان
نوسانات هورمونی، به ویژه در زنان، نقش کلیدی در میگرن قاعدگی دارند. کاهش استروژن در دورههای قاعدگی یا یائسگی، حملات را تشدید میکند. مطالعهای در سال 2020 توسط دکتر آنا آندرهاو در Journal of Headache and Pain نشان داد که 60% زنان مبتلا به میگرن، حملاتشان با چرخه قاعدگی مرتبط است.
عوامل محیطی و حسی
عوامل محیطی مانند تغییرات آب و هوایی، نور شدید، صداهای بلند یا بوهای تند، دشمن میگرن هستند. افت ناگهانی فشار هوا یا تغییرات دمایی، میتواند عروق خونی را تحت تأثیر قرار داده و اورای میگرن را ایجاد کند. مثلا بسیاری از بیماران هستند که در روطهای طوفانی به علت سروصدای زیاد، میگرنشان عود میکند. یا حتی شبها با عبور از کنار مغازهها، برخورد با تابلوهای نئونی و نورهای زیاد و چشمک زن، به سردردهای میگرنی دچار میشوند. گاهی اوقات، مراجعان ما نمیدانند چه چیزهایی برای میگرن ضرر دارد؛ و به صورت ناخواسته، خود را در برابر این عوامل قرار میدهند.
قاتلان واقعی میگرن | چه چیزهایی باعث کنترل و کاهش میگرن میشوند؟
قاتلان میگرن، راهکارهایی هستند که شدت و دفعات این سردردهای را کاهش میدهند؛ تغذیه مناسب، روشهای غیر دارویی و حتی داروها میگرن، از جمله بهترین قاتل های میگرن هستند. Migraine – Diagnosis and treatment – Mayo Clinic
تغذیه ضد میگرن | چه بخوریم که حمله نکنه؟
تغذیه ضدالتهابی، قاتل میگرن است؛ خوراکیهای غنی از منیزیم، مانند اسفناج و بادام، عروق خونی را تثبیت میکنند! ویتامین B2 (ریبوفلاوین) و کوآنزیم Q10 نیز، دفعات حملات را کاهش میدهند. مطالعهای در سال 2023 توسط دکتر رابرت شاپیرو در Cephalalgia نشان داد که مصرف روزانه 400 میلیگرم منیزیم، دفعات حملات را تا 35% کاهش میدهد.
| ماده مغذی | منابع غذایی | تاثیر بر میگرن |
| منیزیم | اسفناج، بادام، آووکادو | کاهش دفعات و شدت حملات |
| ویتامین B2 | تخم مرغ، شیر، سبزیجات برگدار | کاهش دفعات میگرن |
| کوآنزیم Q10 | ماهی، گوشت قرمز، بروکلی | پیشگیری از حملات میگرنی |
داروهایی که با میگرن میجنگند
داروهای جدید مانند Aimovig و Qulipta، مهارکنندههای CGRP، قاتلان میگرن هستند؛ این داروها با هدف قرار دادن پروتئینهای مرتبط با میگرن، حملات را کاهش میدهند. به گفته دکتر دیوید دودیک از بیمارستان مایو کلینیک، «مهارکنندههای CGRP انقلابی در درمان میگرن ایجاد کردهاند». با این حال، مصرف این داروها باید تحت نظر متخصص باشد؛ تا از عوارض جانبی جلوگیری شود.
روشهای غیردارویی و علمی تأیید شده
روشهای غیردارویی مانند بیوفیدبک، طب سوزنی، ماساژ درمانی، یوگا و مدیتیشن، برای بهبود میگرن، بسیار موثرند. بیوفیدبک با آموزش کنترل پاسخهای فیزیولوژیکی، استرس و حملات را کاهش میدهد. مطالعهای در سال 2021 توسط دکتر سوزان برونر نشان داد که 10 جلسه بیوفیدبک، شدت میگرن را تا 40% کاهش میدهد. همچنین، شرکت متعهدانه در جلسات rTMS (تحریک مغناطیسی مغز) در کلینیکهای تخصصی، اثربخشی بالایی دارد.
دشمن میگرن، از نوسانات هورمونی و تغییرات آب و هوایی گرفته تا رژیم غذایی ناسالم، زندگی را مختل میکند. اما قاتل میگرن، راهکارهایی مانند تغذیه ضد التهابی، داروهای جدید و روشهای غیردارویی است؛ که امید به زندگی بدون درد را زنده میکند. با شناسایی محرکها و به کارگیری روشهای علمی، میتوانید میگرن را مهار کنید. آیا آمادهاید تا دشمن میگرن خود را شکست دهید و قاتل آن را به میدان بیاورید؟
